TÜRKİYE SENARYO YAZARLARI DERNEĞİ 2008 RAPORU
Başlıca sorunlarımız ve hedeflerimiz
1. Başta sinema eserleri olmak üzere tüm kültür ürünlerinin ticaretini, AB direktiflerine göre düzenleyen ve koruyan yasaların çıkarılmasının sağlanması.
2. Senaryo Yazarları da dahil tüm sinema çalışanlarının Türkiye yasalarında, mühendis, avukat, doktor gibi, bir meslek alanı olarak tanımlanmasının sağlanması. Bunun için bir sinema yasasının meclisin gündemine sokulması.
3. Sinema yasasından gücünü alan etkin ve yaptırım gücü yüksek meslek birliklerinin kurulmasının sağlanması.
4. Hükümetin AB uyumu çerçevesinde Batı’daki “collecting society”leri örnek aldığını iddia ederek yarı- kamu vasfında, “meslek birliği” adı altında kurduğu örgütlerin yapısal çarpıklığını düzeltmek ve bu örgütleri “collecting society”ler olarak uluslar arası network’ün parçası haline getirmek.
5. Tekrar gösterimler ve copyright levylerden doğan haklarımızın tahsilini ve dağıtımı sağlamak.
6. AB film endüstrisinde fikri mülkiyet hakları ve bu haklara ilişkin uygulamaları düzenleyen yasaların ayrıntılı bir biçimde öğrenilmesi.
7. Bu bilgiden hareketle hükümetin ve ilgili devlet kurumlarının uyum sürecinin gereklerini yerine getirip getirmediğinin denetlenmesi.
8. Eksik veya çarpık yasaların veya uygulamaların düzeltilmesi.
9. Senaryo’nun anlam ve işlev bakımından her filmin mimari planı ve temel kontratı olduğunun sektörde bütün ilgili kesimlere kavratılması.
10. Senaryo geliştirme sürecinin her filmin en yaşamsal kısmı olduğunu, bunun için özel bütçe ayrılması gerektiğinin yapımcılara, yönetmenlere kavratılması.
11. Her senaryo yazarının mutlaka bir kontrat yaparak çalışmasının sağlanması.
12. Sinema filmlerinde senaryo yazarlarının birincil ödemelerinde asgari standartların oluşması, gişe gelirlerinden pay almalarının sağlanması ve ikincil ödeme haklarının kontratlarda yer almaya başlaması.
13. Kontratlarda mali hakların ebediyen ve sınırsız devrinin engellenmesi.
14. Yapımcıların, yönetmenlerin ve oyuncuların senaryoya keyfi ve tek taraflı müdahalelerinin engellenmesi.
15. SENDER’in sektörde ve ülkede bilinirliğini, saygınlığını ve etkinliğini yükseltmek.
2008 yılında yaptığımız çalışmalar ve ulaştığımız nokta
1. Üyelerimize ve üye olmayansenaryo yazarlarına mevcut yasalardaki hakları doğrultusunda bilgilendirme çalışmaları yapmayı sürdürdük. Bu sayede üye sayımızda %50 oranında bir artış oldu ve 220 üyeye ulaştık.
2. FSE ve bağlık kuruluşlarla etkin bir ilişki geliştirmeye başladık. Bu sayede AB’deki sistemi derinlemesine anlamaya başladık. Ve bu bilgileri tüm sinema meslek kuruluşları ile paylaştık. Bu, sector içindeki saygınlığımızı ve söz ağırlığımızı artırdı.
3. Web sitemizi “senaryo penceresinden sinema bakan bir e- dergi” olarak geliştirmeye başladık. Bunun için bir editör ve genç yazarlardan oluşan gönüllü bir yazar/çevirmen gurubu oluşturduk. Böylece web sitemizi senaryo alanında önemli bir referans ve bilgi alanı haline getirmeye başladık. Sitenin günlük tıklama oranı hızla yükselmeye başladı.
4. Web sitemizde Türkçe ve İngilizce bir senaryo yazarları veri bankası ve arama motoru oluşturduk. Böylece senaryo yazarı arayan herkesin tür, kıdem, vb. parametrelerle arama yapıp, her üyenin ayrıntılı mesleki bilgilerine ulaşabileceği bir ortam oluşturduk. Yapımcılar, program kullanmaya ve bu sayede daha once tanımadıkları senaristlerle tanışmaya başladılar.
5. Kültür Bakanlığı ve diğer meslek örgütleri nezdinde çarpık yapılanmış “collecting society”lerin düzeltilmesi ve amacına uygun çalışması için toplantılar düzenledik. Önemli bir kesim sunduğumuz uluslar arası bilgiler ışığında sorunları kavramaya ve dil birliği oluşturmaya başladı. Ortak görüş oluşturduğumuz FİA üyesi “oyuncu meslek birliği” ile ortak bildiri yayınladık. Bürokratların da yapılan hatyı farketmesini ve çözüm doğrultusunda care aramaya başlamasına neden olduk.
6. Yazarların haklarını kavramaya başlaması, Avrupa’daki meslektaşlarının koşullarını öğrenmesi sonucu, 2008 yılı geçmiş yıllara oranla daha fazla sayıda yazarın kontrat yapabildiği bir yıl oldu.
7. 2007 yılında başlattığımız asgari birincil ödemeler listesini yayınladık. Ve bu liste iki yıldır yapımcılarla pazarlıklarda etkili olmaya başladı.
8. Yapımcılarla üyelerimiz arasındayapılan kontratlara etkin bir hukuk desteği sunduk.
9. Üretim sürecinde ve sonrasında çıkan anlaşmazlıklardaülkemizde davaların yıllarca sürmesi nedeniyle mahkeme öncesi uzlaşma geleneği yaratmak için çaba sarfetmeye başladık. Bu konuda başarılı da olduk. Üç ayrı sorunu görüşmelerle barışçı çözüme kavuşturduk.
10. Bir kaç yıldır kurulmaya başlayan uzman telif mahkemelerinin bilirkişi olarak kurumumuzu tanımasını sağlamak için girişimlerde bulunduk. Bunun sonucunda mahkemeler bilirkişi olarak kurumumuzdan görüş almaya başladılar.
11. Norcode Enstitüsü’nün eğitim programına başvurduk. Bu alanda master tezi hazırlayan gönüllü bir hukuk danışmanımızı bu programa gönderiyoruz.
12. 2004 yılında kurulan, ancak iki yıl once etkin bir oluşum haline gelebilen Türkiye Sinema Platformu içinde etkin çalışmalar yaptık. Bütün sinema meslek örgütleri, sinema eğitimi veren kurumların temsilcileri ile film festivallerinin temsilcilerinden oluşan ve 30 üyesi olan TSP, bu yıl Kültür bakanlığına Fransa’daki CNC, İngilteredeki Film Council benzeri bir kurum için yasa taslağı sunduk.
13. Hem senaryo yazarlığı kalitesini yükseltmek, hem genç senaristlerin yetişmesini sağlamak hem de örgüte maddi kaynak sağlamak için üç yıldır organize ettiğimiz atölye ve seminerleri sürdürdük. 2008 yılında 250 genç yazar ve yazar adayı söz konusu seminer ve atölyelere katıldı.
14. Grasse festivalinin oluşumunu destekledik ve üyelerimizin seçimiyle ülkemizi Türk Alman ortak yapımı “Yaşamın Kıyısında” filmiyle Fatih Akın temsil etti.
15. Kurumumuzun bilinirliğini artırmak için her yıl yaptığımız sosyal projeler var. Bunlardan birisi ve süreklilik kazanmış olanı antic doğu şehrimizin SineMardin Film Festivali… Üç yıldır yapılmakta olan yerel festival kendisine senaryoyu concept olarak seçmişti. Biz de her yıl 20’den fazla tanınmış yazarı Mardin’li gençlere senaryo seminerleri ve atölyeleri yapmak için götürüyoruz. 2008 yılında da bu etkinlik devam etti. Bu sayede hiç Sinema Salonu olmayan Mardin, yerel bir sinema derneği ve bir sinema salonu kazandı.
16. 2008 yılında gündeme aldığımız bir diğer proje ise “2010 Senaryo İstanbul Atölyesi – İstanbul konulu senaryo yarışması” 2010 Avrupa Kültür Başkenti İstanbul Ajansına sunduğumuz proje, yalnızca FSE üyesi profesyonellere dönük bir yarışma. Projenin amaçlarını, İstanbul’da kalıcı uluslararası bir senaryo üretim platform ve pitching yaratmak; Türkiye film endüstrisinin AB entegrasyonu için senaryocuların enerjisiyle bir kapı açmak, ortak yapımlara zemin oluşturmak. Türkiye’nin zengin hikaye birikimini, yeniden yapılanan film endüstrisinin kaynaklarını Avrupa’nın değerlendirmesini sağlamak; karşılıklı mesleki bilgi ve deneyimin paylaşmasını sağlamak olarak özetleyebiliriz. Proje dosyamız 2010 Ajansının bütün onay aşamalarından geçti, Nisan ayında son onayın gerçekleşmesini bekliyoruz.