Bu bakış çerçevesinde tek taraflı ilan edilen bütün talep ve uygulamaların, yapıcı bir diyalog süreci içinde bütün tarafları mutlu edecek biçimlere ulaşacağını öngörür.

Bütün senaryo yazarlarına (yada senaryo gruplarına) tüm çalışmalarında, hem kendi aralarında hem de yapımcılarla kontrat yapmalarını ve kontrat yaparken Sender hukuk bürosunun hazırladığı tip sözleşmeleri kullanmalarını önemle tavsiye eder.

 A- TV Film ve Dizileri

 
Fikri Mülkiyet Hakları Yasası temelinde gerçekleştirilen yapıma “fikri sermayesiyle” katılan eser sahiplerinden saklanmaması gerektiği halde, yapım firmaları genellikle “ticari sır” olduğu gerekçesiyle kanallarla yaptıkları anlaşmaları eser sahiplerine açıklamamaktadır.

TV dizilerinde kanallar yapımcılara rating/share primi uygulaması yapmaktadır. Böyle durumlarda dizi yüksek rating/share almaya başladığında, yapımcı diziden önemli bir ek gelir sağlamaktadır. Senaryo yazarlarının,  kontratlarında  bu gelirden de asgari %5  talep etmeye hakları vardır.

Senaryo yazarlarının, her yapımda yapımcılara, senaryo bütçesi tanımlanırken bütçelerine telif payı dışında, ayrıca bir proje geliştirme bütçe payı koymalarının  projenin kalitesi ve geleceği için ortak çıkar olduğunu,  ısrarla hatırlatmalarında yarar görmekteyiz. (Proje geliştirme bütçesi şu kalemlerden oluşabilir: Araştırma çalışmaları için yapılacak masraflar, yolculuklar, bilgi ve kitap satın almalar, danışman istihdamları, senaryo geliştirme hizmet bedelleri, script doctoring, vb.)

 Senaryo Yazarının TV dizilerinde bölüm başına alması gereken asgari telif payı yapım bütçesinin net % 5’idir.

Senaryo yazarı (grubu) gerçek rakamları bilmediği veya kendisine açıklanan rakamın gerçekliğinden kuşku duyduğu veya belgelenemediği koşulda toplam telif payı olarak;

Dizi filmlerde bölüm başı asgari net 15 Bin YTL,

TV Filmlerinde ise asgari net 20 Bin YTL talep etmelidir.

 
B- Sinema Filmleri

Sinema filmlerinin gelirleri farklı mecralarda farklı biçimlerde oluşmaktadır. Bu nedenle senaryo yazarlarının anlaşmalarının iç pazara dönük üretilen dizi filmlerden farklı olması gereklidir. Sinema filmleri bütün dünyada belirli standart mecralarda farklı gelirler elde ederler. Bir sinema filmi ilk olarak ulusal pazarda ölçülebilen bir bilet geliri elde etmektedir. İkinci aşamada eğer satılırsa uluslar arası sinema gösterimlerinden yine ölçülebilen bir gelir kazanmaktadır. Üçüncü gelir olarak ise  DVD/VCD satışları gelmektedir. Son olarak da TV satışları söz konusu olmaktadır. Kimi zaman TV satışı önceden yapılmakta ve yapımcı tarafından finans bütçesi içinde kullanılmaktadır. Uluslar arası sinema endüstrisinde eser sahipleri söz konusu bütün mecralarda ayrı ayrı paylar talep etmektedir. Bu paylar Avrupa bütçeleriyle ortalama %5, Hollywood bütçeleriyle % 10’u bulmaktadır.

Türkiye Senaryo Yazarlarının sinema filmlerinde talep etmesi gereken asgari senaryo telif payı, filmin yukardaki mecralarda elde edeceği toplam brüt gelirlerinin asgari % 5’i olarak kabul edilmelidir.

Brüt gelir üzerinden pay talep etmek, ülkemizdeki sinema yapım geleneği açısından yeni yeni kavranılan bir yaklaşımdır. Bu konu yapımcılar tarafından yakın zamanlarda “kardan pay” olarak önerilmeye başlamıştır. Oysa “Kardan pay” Türkiye’deki maliye ve muhasebe düzeni içinde tam da yapımcının ticari mahremiyetini 3. kişilerle paylaşmasını zorunlu kılacak bir çözümdür. Oysa uluslar arası sinema, müzik ve yayıncılık sektörlerinde geçerli olan “brüt gelirden pay” yaklaşımı, ülkemizde de müzik ve yayıncılık sektörleri tarafından uzun süredir uygulanmaktadır.

Senaryo yazarı yapım bütçesiyle ilgili gerçek rakamları bilmediği veya kendisine açıklanan rakamın gerçekliğinden kuşku duyduğu ve %5’ini hesaplayamadığı koşulda senaryo yazım bedeli olarak asgari net bir rakam talep etmelidir. Biz bu rakamın 75 Bin YTL olarak ilan edilmesini uygun buluyoruz.

Senaryo Yazarlarının,  her yapımda yapımcılara, Senaryo Bütçesi tanımlanırken bütçelerine telif payı dışında, ayrıca bir proje geliştirme bütçe payı koymalarının, projenin kalitesi ve geleceği için ortak çıkar olduğunu  ısrarla hatırlatmalarında yarar görmekteyiz.

Proje geliştirme bütçesi şu kalemlerden oluşabilir: Araştırma çalışmaları için yapılacak masraflar, yolculuklar, bilgi ve kitap satın almalar, danışman istihdamları,  senaryo geliştirme danışmanlık (script doctoring) hizmet bedelleri vb.