İstanbul, bu yılın Avrupa Kültür Başkenti. Yedi tepeli şehir, Avrupa’nın kültür başkentliğini bugün Haliç Kongre Merkezi’nde yapılacak resmi törenle ilan ediyor. Görkemli açılışa 300 sanatçı katılacak ve Avrupa Kültür başkentliği Taksim, Kadıköy, Beylikdüzü, Sultanahmet, Pendik ve Bağcılar’da verilecek halk konserleriyle kutlanacak.

Etkinlikler bu kadarla sınırlı değil elbette. Denizcilik, dış ilişkiler, eğitim, edebiyat, geleneksel sanatlar, kent kültürü, görsel sanatlar, kentsel projeler, klasik Türk müziği, kültürel miras ve müzeler, müzik ve opera, reklam ve pazarlama, sahne ve gösteri sanatları, turizm ve tanıtım ve kentsel uygulamalar alanlarında onlarca proje hayata geçirildi. Bu proje ve etkinliklerin bir kısmı sadece meraklısına seslense de büyük bölümü tüm İstanbullular’ın ilgisini çekecek kadar cazip. Seçim yapmanızı kolaylaştırmak için jürinin önerileriyle aralarından 10 tanesini seçtik.

Liste:
1. Adem’in Yakarışı Dünya Prömiyeri
2. Pina Bausch’un İstanbul’u
3. U2 360 Tour konseri
4. İstanbul’un Orta Yeri Sinema
5. 40 Yazar 40 Semt 40 Kitap: İstanbulum
6. İstanbul Mahkemeleri Kadı Sicilleri
7. İstanbul Uluslararası Opera Festivali
8. Barbaros
9. Masumiyet Müzesi
10. Edebiyat Haritası

Jüri üyeleri:

1. Görgün Taner / İKSV Genel Müdürü
2.Tuğrul Eryılmaz  / Gazeteci ve öğretim üyesi
3. İhsan Yılmaz / Hürriyet gazetesi kültür ve sanat editörü
4. Yekta Kara / Opera yönetmeni
5. Serhan Ada / yazar ve öğretim üyesi
6. Cem Erciyes / Radikal gazetesi kültür sanat editörü
7. Nuri Çolakoğlu / Televizyoncu ve yayıncı
8. Yekta Kopan  / Yazar, kültür sanat programcısı
9.Irvin Cemil /Schick hat ilgilenen akademisyen
10.Serhan Bali / Andante dergisi genel yayın yönetmeni

1. ADEM’İN YAKARIŞI

Günümüzün Mozart’ından

Dünyanın en önemli çağdaş bestecilerinden Arvo Part’ın klasik müzik eseri. 2010 Avrupa Kültür Başkenti İstanbul ile 2011 Avrupa Kültür Başkenti Talin’in ortak projesi. Dünya prömiyeri, 7 Haziran’da 38. Uluslararası İstanbul Müzik Festivali kapsamında, Aya İrini’de yapılacak. Tonu Kaljuste yönetiminde Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrasıyla Estonya Filarmonik Oda Korosu ve Vox Clamantis toplulukları tarafından seslendirilecek. Konserde yer alacak vokal topluluklarından Estonya Filarmonik Korosu’nun CD kayıtları birçok kez Oscar ve Grammy Ödülleri’ne aday gösterilmiş.

2. PİNA BAUSCH’UN İSTANBUL’U

Şehre bir sevgi gösterisi

2009’da kaybettiğimiz ünlü Alman koreograf ve dansçı Pina Bausch’un son projelerinden biri. 21-23 Haziran’da Uluslarararası İstanbul Tiyatro Festivali ortaklığıyla gösterilecek. Bausch’un “Kentler ve İnsanlar” projesinin bir ayağı. Sanatçının, İstanbul’dan esinlenerek yarattığı “Nefes” adlı projesi ölümünden önce Türkiye’de de sergilenmişti. İstanbul’a sevgisini dile getirdiği bir dans gösterisi. Mercan Dede’den Burhan Öçal’a, Suren Asaduryan’dan Tom Waits’e kadar pek çok ünlü müzisyenin imzasını taşıyan müzikleriyle daha da zenginleşen bu gösteri; İstanbul’un dişiliğini, kırılgan, özgür, mistik ve modern yönlerini anlatıyor.

3. U2 360 TOUR KONSERİ

Muhteşem bir şölen
 
Efsanevi rock grubu U2’nun “360 Tour” kapsamındaki İstanbul konseri, 6 Eylül’de Atatürk Olimpiyat Stadı’nda. Uzun zamandır hayranları tarafından merakla beklenen U2, belki de Türkiye tarihinin en büyük stadyum konserini gerçekleştirecek. Dev bir silindir video sistemiyle birbirine bağlanmış LED paneller ve 64 metreye ulaşan yüksekliğiyle sahne etrafında dönen metal köprü sistemi, müzikseverlere tam anlamıyla 360 derecelik bir görüş alanı sağlıyor. 360 Tour, U2’nun 2005-2006 yıllarında geçekleştirdiği Vertigo turnesinden bu yana ilk stadyum turnesi.

4. İSTANBUL’UN ORTA YERİ SİNEMA

Beyazperdedeki İstanbul

İstanbul’u fon olarak kullanan yerli ve yabancı filmlerin üzerinden İstanbul’u anlatacak bir belgesel projesi. Filmlerde rol alan oyuncular, zamanda yolculuk yaparcasına o mekanların bugünkü yerlerinde filmlere ve sinemaya dair görüşlerini aktaracak. Hem İstanbul’un zaman içinde geçirdiği değişimi hem de Türk filmlerinin tarihsel gelişimini gösteren bu çalışmayı, Türk sinemasının emektarlarından ünlü yönetmen ve senaryo yazarı Safa Önal hazırladı.

5. 40 YAZARDAN 40 SEMT 40 KİTAP

Semtinizi bir de böyle dinleyin

40 yazarın kendi semtlerini anlattıkları 40 kitaplık bir anıt proje. Her semtin ayrı bir hikayesi, ayrı bir kimliği ve ayrı bir ruhunun olduğu fikrinden yola çıkıldı. İstanbul’da doğmuş veya yaşamış 40 yazar, İstanbul’un 40 semti üzerine duygularını, düşüncelerini ve anılarını yazdı. Dizinin yönetmenliğini Ömer Asan, danışmanlığını Eray Canberk, editörlüklerini de Gülsüm Cengiz ve Süleyman Faruk Göncüoğlu yaptı. Adnan Özer, Gaziosmanpaşa’yı, Ali Taygun Kurtuluş’u, Doğan Hızlan Kocamustafapaşa’yı, Gülsüm Cengiz Kuzguncuk’u, Gündüz Vassaf Levent’i, Haydar Ergülen Cihangir’i, Hıfzı Topuz Nişantaşı’nı, Nail Güreli Cağaloğlu’nu, Selçuk Erez Bakırköy’ü anlatıyor.

6. İSTANBUL MAHKEMELERİ KADI SİCİLLERİ

Osmanlı’nın hafızasına girin

İslâm Araştırmaları Merkezi (İSAM) ile yapılan işbirliği sonucunda, yüzyıllardır arşivlerin tozlu raflarında bekleyen, toplumsal tarih kayıtlarımız olan kadı sicilleri gün ışığına çıkıyor. Sosyal ve iktisadi tarihin önemli bir kaynağı olan ve dünyada bir benzeri bulunmayan 10 bin ciltlik zengin bir koleksiyon oluşturan İstanbul Mahkemeleri Kadı Sicilleri’nin yayımlanmasıyla İstanbul’un tarihi ve kültürel mirası hakkında başta akademik çevreler olmak üzere geniş kitleler bilgilendirilecek. Bu projeyle 30 ciltlik bir seçmeler külliyatının yayımlanması hedefleniyor.

7. ULUSLARARASI OPERA FESTİVALİ

Operayı seveceksiniz

Tarihi dış mekanlarda gerçekleştirilecek festival, 2-21 Temmuz tarihleri arasında. Türk opera sanatçıları, yabancı konuk sanatçılarla ortak prodüksiyonlarda yer alacak. 3 hafta sürecek etkinlik, 7 farklı opera prodüksiyonu ve toplam 18 gösteriyle İstanbul 2010’un ağır toplarından. Ankara, İstanbul, İzmir, Antalya ve Samsun Devlet Opera ve Balesi yapımlarının yanı sıra Deutsche Oper Berlin ve Bremen Operası gibi önemli ve prestijli sanat kurumları da konuk topluluk olarak katılacak. II. Mehmet, Duvara Karşı, Sevil Berberi, İmeneo, Aida, Zaide ve Saraydan Kız Kaçırma gibi eserler sergilenecek. Sertab Erener, Aynur, Kıraç, MFÖ ve Fatih Erkoç gibi popüler sanatçılar festivalin sürprizleri arasında.

9. BARBAROS

Kaptan-ı Derya’ya saygı duruşu

İstanbul’un denizini ve çağdaş yaşamda insan-su ilişkisini tarihsel bağlantılarla işleyen bir dans ve müzik prodüksiyonu. Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü tarafından gerçekleştiriliyor. Kaptan-ı Derya Barbaros Hayrettin Paşa’nın hayatını ve 16. yüzyıl Akdenizi’nde Türk akıncılığını, dans, müzik, görsel tasarım ve edebiyat gibi sanatın farklı dallarından yararlanarak anlatıyor. Devlet Opera Balesi’nin solist sanatçılarından geniş bir kadroyla sahnelenecek Barbaros’un bir başka özelliği de, 1 Temmuz’daki prömiyerinden Eylül’e kadar farklı ortamlarda sergilenecek türde bir hareketliliğinin olması. Barbaros’un koreografisini ve genel sanat yönetmenliğini Beyhan Murphy üstleniyor.

9. MASUMİYET MÜZESİ

Çukurcuma’da açılıyor

Nobel Ödüllü yazar Orhan Pamuk’un Masumiyet Müzesi adlı romanında anlatılan müze, geleneksel mimarisini hala koruyan Çukurcuma Mahallesi’nde 2010’un yazında açılacak. Romanda yer alan 750-800 çeşit objeyi bizzat Orhan Pamuk topladı. Kitabı henüz okumayanlar için küçük bir hatırlatma: Kitapları dünyada 58 dile çevrilmiş olan Orhan Pamuk’un her Masumiyet Müzesi kitabı aynı zamanda müzeye giriş bileti. 1950’den 2000’e kadar, İstanbul kültürünün günlük hayat eşyaları, fotoğraf ve filmler üzerinden şehrin şiirsel ve belgesel bir temsili gerçekleştirilecek.

10. İSTANBUL’UN EDEBİYAT HARİTASI

Sokak sokak edebiyat

Proje, İstanbul’da yaşamış edebiyatçıların envanterinin çıkartılmasını amaçlıyor. Şehirde doğmuş, büyümüş veya yaşamını tamamlamış edebiyatçıların oturdukları semtler belirlenerek, bu mekânlara yazar ve şairler hakkında bilgi veren tabelalar, panolar yerleştirilecek. Oturdukları evlerin günümüze dek ayakta kalıp kalmadığı araştırılacak ve yaşayan binalara levhalar konulacak. Sokaklara isim verilmesi, heykel veya büstler yerleştirilmesi de projenin hedefleri arasında. Bu projeyle, İstanbulluların ve İstanbul’u ziyarete gelenlerin kentin edebiyatçıları hakkında genel kültür kazanmalarına katkı sağlamanın yanı sıra, İstanbul’un edebiyat zenginliğinin görünür kılınması da amaçlanıyor.

JÜRİNİN ADINI ANDIĞI DİĞER PROJELER

2010 Okullarda, Taşınabilir Sanat, Sur-i Sultani Stratejik Planı, Kadıköy Hasanpaşa Gazhanesi, İstanbul’un Çokkültürlü Mirası, Boylu Soylu Yelkenliler Donanma Şenliği, Türk Müziğinin Kültürel Hafızası, İstanbul’un Ustaları, Pasajlar Şenliği, Müzelerde Acil Durum, Küçükyalı Arkeoloji Parkı, İstanbul’un Genç Gönüllüleri, İstanpoli, Eyüp Rami Kışlası Kütüphanesi, Haydarpaşa’da Bahar ve İstanbul’da Aşk. Ayrıntılı bilgi için www.istanbul2010.org